[ਕ੍ਰਿ: ਵਾ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਉਪਰਿ। ਹਿੰਦੀ, ਊਪਰਿ] ੧. ਉੇੱਤੇ। ਯਥਾ- ‘ਫੁਰਮਾਨੁ ਤੇਰਾ ਸਿਰੈ ਊਪਰਿ’ (੩੩੮), ਹੁਕਮ ਤੇਰਾ (ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ) ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਭਾਵ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ੨. ਉੱਪਰ (ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ)। ਯਥਾ- ‘ਊਪਰਿ ਚਰਨ ਤਲੈ ਆਕਾਸੁ’ (੯੦੦), ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਅਰ (ਅਕਾਸ਼) ਸਿਰ ਹੇਠ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਥਵਾ ਜੋ ਚਰਨਾਂ ਦੇ (ਤਲੇ) ਹੇਠ ਭਾਵ ਨੰਮ੍ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਤ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਭਾਵ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ੩. ਉਤੋਂ, ਉਪਰ ਤੋਂ। ਯਥਾ- ‘ਰਾਜੁ ਮਾਲੁ ਜੋਬਨੁ ਤਨੁ ਜੀਅਰਾ ਇਨ ਊਪਰਿ ਲੈ ਬਾਰੇ’ (੬੮੦)। ੪. ਉੱਪਰ, ਭਾਵ ਉੱਤੇ। ਯਥਾ- ‘ਪਵਹੁ ਚਰਣਾ ਤਲਿ ਊਪਰਿ ਆਵਹੁ’ (੮੮੩), ਤਥਾ-’ਊਪਰਿ ਪਰੈ ਪਰੈ ਅਪਰੰਪਰੁ’ (੧੦੪੦), ਭਾਵ {ਊਪਰ} ਦੇਵਤੇ {ਪਰੇ} ਇੰਦ੍ਰ {ਪਰੇ} ਬ੍ਰਹਮ ਆਦਿਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ {ਅਪਰੰਪਰ} ਪਰੇ ਹੈ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ)।
ਸ੍ਰੋਤ: ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦਾਰਥ
« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ