ਭ

ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੈਂਤੀ ਦਾ ਉਨੱਤੀਵਾਂ ਅੱਖਰ, ਛੱਬੀਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਤੇ ਪਵਰਗ ਦਾ ਚਉਥਾ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਦੇ ਅੱਖਰ ਦਾ ਰੂਪ-Ö-ਹੈ। ਪਰ ਬਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ -ਬ+ਹ-ਨਾਲ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹ੍ਹਯ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਦ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ-ਬ, ਹ-ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਣ, ਤੇ ਉਚਾਰਣ ਵੀ ਬੱਬੇ ਹਾਹੇ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਈ ਵੇਰ ਭੱਭੇ ਵਾਂਙੂ ਬੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਬਹਿਸ਼ਤ ਪਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਭਿਸ਼ਤ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ, ‘ਭਿਸ਼ਤ’ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ-ਭ-ਕਈ ਵੇਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ-ਪ-ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਥਾ: ‘ਗਰਧਪ ਵਾਂਗੂ ਲਾਹੇ ਪੇਟਿ’ (੨੦੧)।