ਕ੍ਰਿਸ੍ਨਾ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ*] ੧. ਮਾਇਆ। ਯਥਾ- ‘ਕ੍ਰਿਸ੍ਨਾ ਤੇ ਜਾਨਉ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਚੰਤੀ ਨਾਚਨਾ’ (੬੯੩), ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਖੇਲ ਜਾਨੋ। ੨. [ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ] ਕਾਲਾ। ਯਥਾ- ‘ਕਾਜੀ ਕ੍ਰਿਸਨਾ ਹੋਆ’ (੯੦੩), ਕਾਜੀ ਆਪ ਕਾਲੇ (ਦਿਲ ਵਾਲਾ) ਹੋਯਾ ਹੈ। *ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨਾਮ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਲਛਮੀ। ਇਕ ਦੱਖਣੀ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਲਖਤ ਵੀ ਹੈ ਮਾਯਾ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੱਖ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ਨੂੰ ਬੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਖ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲਵੋ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹਰਿ ਹਰਿ ਵਿੱਚ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ ਨਚਨਹਾਰੇ, ਭਾਵ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਅੱਖ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ਤੋਂ ਸਮਝ ਲਵੋ, ਇਹ ਭਾਵ ਵੀ ਤੁਕ ਦਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।