ਜੀਅ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਜੀਵ। ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ, ਜੀਅ। ਪੰਜਾਬੀ, ਜੀਅ, ਜੀ] ੧. ਦਿਲ, ਹਿਰਦਾ, ਜਿੰਦ, ਜੀਵਨ। ਯਥਾ- ‘ਮੈ ਤਉ ਮੋਲਿ ਮਹਗੀ ਲਈ ਜੀਅ ਸਟੈ’ (੬੯੪), ਮੈਂ ਨੇ ਤਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰੀਤ ਲਈ ਹੈ ਜਿੰਦ ਦੇ ਬਦਲੇ। ਦੇਖੋ, ‘ਜੀਅਰਾ’, ‘ਜੀਅਰੇ’ ੨. ਚਿਤ੍ਰ। ਯਥਾ- ‘ਜੀਅ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਨੀ’ (੯੫੯)। ੩. ਜੀਵਨ, ਮਾਮੂਲੀ ਜਾਨਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੀਵਨ, ਆਤਮ ਜੀਵਨ, ਰੂਹਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ। ਯਥਾ- ‘ਜੀਅ ਦਾਨੁ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ’ (੭੪੯)। ਦੇਖੋ, ‘ਜੀਅ ਦਾਨ’ ੪. ਜਾਨਦਾਰ, ਜਾਨ ਵਾਲਾ। ਦੇਖੋ, ‘ਜੀਅ ਕੈ’, ‘ਜੀਅਕਹ’, ‘ਜੀਅਣਹ’