ਨਾਨਾ

[ਗੁ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਨਮਨੰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ, ਨਾਨਾ=ਨਿਵਾਉਣਾ] ੧. ਨਿੱਵਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਨੀਵਾਂ। ੨. [ਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ] ਨਿੱਕਾ, ਛੋਟਾ। ਯਥਾ- ‘ਮੁਕਤਿ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿ ਨੀਕਾ ਨਾਨਾ ਹੋਇ ਸੁ ਜਾਇ’ (੫੦੯), ਮੁਕਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਨਿੱਕਾ ਹੈ (ਉਸ ਵਿੱਚ) ਨਿੱਕਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੰਘੇ। ਤਥਾ-’ਨਾਨ੍ਹ੍ਹਾ ਸੁਮੂਚੰ’ (੧੩੫੫), ਨਿੱਕਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਵੀ ਹੋਊ। ੩. [ਅ:। ਪੰਜਾਬੀ, ਨਾ+ਨਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਨਾ] ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ। ਯਥਾ- ‘ਨਾਨਾ ਕਰਤ ਨ ਛੂਟੀਐ ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਜਮ ਪੁਰਿ ਜਾਹਿ’ (੯੩੪), (ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਤੋਂ) ਨਾਂਹ ਨਾਂਹ ਕਰਦਿਆਂ (ਕਿ ਹੈ ਨਹੀਂ) ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਮਪੁਰ ਜਾਏਗਾ, ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਜੋ ਨਾਸਤਕ ਹੋ ਜਾਏ ਉਹ ਕਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ। ੪. [ਗੁ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ] ਬਹੁਤ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ। ਯਥਾ- ‘ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਧਰੇ ਬਹੁਰੰਗੀ’ (੫੩੭)।