ਨੈਣੀ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਨਯਨੰ। ਈ, ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਤੇ] ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਦ੍ਵਾਰਾ। ਯਥਾ- ‘ਨੈਣੀ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰਿਆ ਨੈਣੀ ਮੇਰੇ ਗੋਵਿਦਾ ਕਿਨੈ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਡਿਠੜਾ ਨੈਣੀ ਜੀਉ’ (੧੭੩), ਹੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਗੋਬਿੰਦ! (ਭਾਵ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਹੈ) ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ (ਨਾਲ ਵੀ) ਡਿੱਠਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਵੇਰੀ ਕਹਿਣੇ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ। ਅਥਵਾ ਅਲੰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹੈ : ਹੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਗੋਬਿੰਦ! (ਦੋਵੇਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਹਨ) (ਨੈਣੀ) ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ (ਗੁਰੂ) ਦੇ ਦੁਆਰਾ (ਨੈਣੀ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ (ਈਸ਼੍ਵਰ) ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਨੇ (ਨੈਣੀ) ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਠਾ ਹੈ।