ਬੁਤ

[ਸੰ:। ਫ਼ਾਰਸੀ] ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੱਥਰ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਮੂਰਤੀ* । ਯਥਾ- ‘ਬੁਤ ਪੂਜਿ ਪੂਜਿ ਹਿੰਦੂ ਮੂਏ ਤੁਰਕ ਮੂਏ ਸਿਰੁ ਨਾਈ’ (੬੫੪)। *ਖ਼ਿਆਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪਦ ਬੁੱਤ ਦਾ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬੁੱਧ: ਸ਼ਾਕ੍ਯ ਮੁਨੀ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਵਾਲੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਮਜ਼ਹਬ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ, ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਰੂਸ ਤੱਕ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁੱਧ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਅੱਜਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸੇ ਬੁੱਧ ਪਦ ਤੋਂ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ‘ਬੁਤ’ ਪਦ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।