[email protected]

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਆਡਿ] ੧. ਪੈਨ, ਇਕ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਥਾ- ‘ਤੂ ਕੈਸੇ ਆੜਿ ਫਾਥੀ ਜਾਲਿ’ (੧੨੭੫), ਇਕ ਪੈਨ ਚੋਗੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਫਸੀ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ ਜੀਵ ਪ੍ਰਤਿ ਅਨ੍ਯੋਕਤਿ ਅਲੰਕਾਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ (ਆੜ) ਪੈਨ! ਤੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈਂ ? ਭਾਵ ਜੀਭ ਦੇ ਸ੍ਵਾਦ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ੨. ਭਾਈ ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗਿਆਨੀ (ਆੜ) ਘੇਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਹੇ (ਮੱਛੀ!) ਤੂੰ ਜਾਲ ਦੇ (ਆੜ) ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸ ਗਈ। ਇਥੇ ਵੀ ਅਨ੍ਯੋਕਤਿ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।

« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ

ਮੇਰੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਲੇਖ

No bookmark found