ਕਚ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਕਾਚ। ਪੰਜਾਬੀ, ਕੱਚ। ਹਿੰਦੀ, ਕਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੇਤੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪੱਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਦੂਸਰੇ, ਕੱਚ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਕੱਚ ਦਾ ਅਰਥ ਬੇਮੁੱਲਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ] ੧. ਸ਼ੀਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਕੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਅਣਮੁੱਲਾ। ਯਥਾ- ‘ਕਚਹੁ ਕੰਚਨੁ ਭਇਅਉ ਸਬਦੁ ਗੁਰ ਸ੍ਰਵਣਹਿ ਸੁਣਿਓ’ (੧੩੯੯), ਭਾਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕੰਨੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਓਹ ਕੱਚ ਤੋਂ ਕੰਚਨ ਤਾਤਪਰਜ ਅਣਮੁੱਲੇ ਤੋਂ ਅਮੋਲਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ੨੮੧ ੨. ਕੱਚਾ ਜੋ ਪੱਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ੩. ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ। ਕੱਚ ਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੱਚ ਵਿੱਚ ਸਾਵੀ ਭਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਵੀ ਭਾ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ, ਸ਼ਰਦਈ। ਯਥਾ- ‘ਨਾ ਮੈਲਾ ਨਾ ਧੁੰਧਲਾ ਨਾ ਭਗਵਾ ਨਾ ਕਚੁ’ (੧੦੮੯)। ਦੇਖੋ, ‘ਧੁੰਧਲਾ’; ਦੇਖੋ, ‘ਕਚ ਪਿਚ’, ‘ਧੁੰਦਲਾ’