ਕਤੁ

[ਸੰ:। ਅਰਬੀ, ਕਤ] ੧. ਤ੍ਰੇੜ, ਚੀਰ। ਯਥਾ- ‘ਸਚਿ ਨ ਲਾਗੈ ਕਤੁ’ (੯੯੨), ਸੱਚ ਨੂੰ ਕਾਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਸੱਚ ਵੱਢਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਤਥਾ- ‘ਦੰਦੀ ਮੈਲੁ ਨ ਕਤੁ ਮਨਿ ਜੀਭੈ ਸਚਾ ਸੋਇ’ (੬੪੨)। ੨. [ਪੰਜਾਬੀ] ਤੀਲੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਕਤ੍ਰ। ਭਾਵ ਵੈਰ ਭਾਵ ਉਪਰਲੀ ਤੁਕ ਦਾ ਅਰਥ ਬਣੇਗਾ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮੈਲ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ (ਕਤ) ਵੈਰ ਭਾਵ ਨਹੀਂ। ਦੇਖੋ, ‘ਦੰਦੀ ਮੈਲ’ ੩. [ਅ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਕੁਤ੍ਰ] ਕਿਧਰੇ। ਯਥਾ- ‘ਕਤ ਨਹੀ ਠਉਰ ਮੂਲੁ ਕਤ ਲਾਵਉ’ (੩੨੭), ਕਿਧਰੇ ਥਾਂ (ਪੀੜ ਦੀ) ਨਹੀਂ, ਮੂਲ (ਔਖਧੀ) ਕਿਧਰ ਲਾਵਾਂ। ੪. [ਹਿੰਦੀ] ਕਦ। ਯਥਾ- ‘ਕਤਕੀ ਮਾਈ ਬਾਪੁ’ (੧੫੬)। ੫. [ਹਿੰਦੀ] ਕਿਉਂ। ਯਥਾ- ‘ਹੈ ਹਜੂਰਿ ਕਤ ਦੂਰਿ ਬਤਾਵਹੁ’ (੧੧੬੦)। ੬. ਕਿਆ। ਯਥਾ- ‘ਹਮ ਕਤ ਲੋਹੂ ਤੁਮ ਕਤ ਦੂਧ’ (੩੨੪), ਦੇਖੋ, ‘ਕਤਹੀ, ਕਤਹੂੰ’