ਕੁਠਾ

[ਗੁ:। ਪੰਜਾਬੀ, ਕੋਹਣਾ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕੋਹਿਆ ਤੋਂ ਕੁਠਾ ਬਣਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵ੍ਯਾਕਰਣ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹਣਾ ਤੋਂ ਮੁੱਠਾ ਤੇ ਲੋਹਣਾ ਤੋਂ ਲੁੱਠਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਠਣਾ ਪਦ ਕੁ + ਹਨਨ (ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਨਾ) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਆਯਾਂ ਜਦੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਲੱਗੀ, ਤਦੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਸ਼ਤਹ (= ਮਾਰਿਆ) ਦਾ ਕੁਠਾ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖ੍ਯਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਹਨਨ ਤੋਂ ਕੁ + ਹਤ, ਕੁਹਤਾ ਕੁਠਾ ਐਂਉਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ] ੧. ਕਹਿਆ ਹੋਇਆ। ਯਥਾ- ‘ਅਭਾਖਿਆ ਕਾ ਕੁਠਾ ਬਕਰਾ ਖਾਣਾ’ (੪੭੨), ਤਥਾ- ‘ਤਿਸਦਾ ਕੁਠਾ ਹੋਵੈ ਸੇਖੁ’ (੯੫੬)। ੨. [ਕ੍ਰਿ:] ਨਾਸ਼ ਕੀਤੀ। ਯਥਾ- ‘ਭਾਉ ਦੁਯਾ ਕੁਠਾ’ (੩੨੧)। ਦੇਖੋ, ‘ਅਭਾਖਿਆ’