ਕੋਲੂ

[ਸੰ:। ਪੰਜਾਬੀ, ਕੋਹਲੂ] ਇਕ ਲੱਕੜ ਯਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਜੰਤਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਠ ਫਿਰਦੀ ਹੈ, ਸਰਹੋਂ, ਤਿਲ, ਅਲਸੀ, ਤੇਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆਂ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਤੇਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੇਠੋਂ ਮੋਰੀ ਰਸਤੇ ਇਕ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦਬਾਅ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਭੌਣ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਪੀੜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਥਾ- ‘ਜਿਉ ਤਨੁ ਕੋਲੂ ਪੀੜੀਐ’ (੬੪੪), ਤਥਾ-’ਕੋਲੂ ਚਰਖਾ ਚਕੀ ਚਕੁ’ (੪੬੫)।