[ਕ੍ਰਿ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਜੁਸ਼੍ਹ੍ਹ=ਪੜਤਾਲਣਾ। ਪੰਜਾਬੀ, ਜੋਖਣਾ=ਤੋਲਣਾ] ਜੋਖਣਾ, ਤੋਲਣਾ। ਯਥਾ- ‘ਕਿਉ ਬੋਲੁ ਹੋਵੈ ਜੋਖੀਵਦੈ’ (੯੬੬), ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪ ਕਰਤਾ ਕਾਦਰ ਬੁਲੰਦ ਕਰੇਗਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਤੋਲ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਅਥਵਾ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੋਖਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਅਸਲ ਭਾਵ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਿਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੋਲ ਕੇ ਕੀਤਾ-ਸੋ ਉਥੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ {ਜੋਖੀਵਦੇ} ਤੋਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵ ਪੂਰਾ ਤੁਲ ਰਿਹਾ, ਅਰਥਾਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤ: ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦਾਰਥ
« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ