ਢ

ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੈਂਤੀ ਦਾ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅੱਖਰ, ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਵ੍ਯੰਜਨ ਤੇ ਟਵਰਗ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਅੰਨ੍ਯ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ‘ਡ+ਹ’ ਤੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ‘ਧਧਾ’ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਦੇ ‘ਢ’ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧ੍ਰਿਸ਼੍ਟ ਦਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਹੈ ਧਟੋ੍ਹ੍ਹਠ, ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਢੀਠ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ‘ਧਵ’ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ‘ਢੱਬ’। ਦੇਖੋ, ‘ਢਬ’ ੫੨੬ ਪੰਜਾਬੀ ‘ਝ’ ਕਦੇ ‘ਢ’ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਜੈਸੇ ਚੌਰ ਝੁਲਾਉਣ ਨੂੰ ਚੌਰ ਢੁਲਾਉਣ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ, ‘ਢੋਲਾਵਉ’