ਦਖਣੀ

[ਸੰਬੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਦਕ੍ਹ੍ਹਿਸ਼ਣ] ੧. ਦੱਖਣ ਸਬੰਧੀ, ਕਿਸੇ ਦਖਣੀ ਪੰਡਤ ਪਰਥਾਇ ਉਚਾਰੀ ਬਾਣੀ। ੨. ਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਠੀਕ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਖਣੀ ਇਕ ਰਾਗਨੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਅੰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਥਾਈਂ ਸਿਰਲੇਖ ਦਖਣੀ ਹੈ। ਜਿਹਾ ਕੁ ਵਡਹੰਸ ਮਹਲਾ ੧ ਦਖਣੀ, ਬਿਲਾਵਲ ਮਹਲਾ ੧ ਛੰਤ ਦਖਣੀ, ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧ ਦਖਣੀ। ਜਿਸ ਰਾਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੇਸੀ ਰਾਗ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਉਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹਾ ਕੁ ਗਉੜੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਰਾਮਕਲੀ ਵਿੱਚ ਓਅੰਕਾਰ ਨਾਲ ਦਖਣੀ, ਵਡਹੰਸ, ਬਿਲਾਵਲ, ਮਾਰੂ ਨਾਲ ਦਖਣੀ ਆਇਆ ਹੈ।* *ਦੇਖੋ, ‘ਬਾਣੀ ਬਿਉਰਾ’-ਕ੍ਰਿਤ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ।