ਨੀਰੈ

[ਕ੍ਰਿ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਨੀਰ=ਪਾਣੀ। ਹਿੰਦੀ, ਨੀਰਨਾ=ਛਿੜਕਨਾ, ਸਿੰਚਨਾ। ਪੁ: ਪੰਜਾਬੀ, ਨੀਰਾ*=ਭੋਜਨ। ਨੀਰਨਾ=ਖੁਲਾਉਣਾ] ੧. ਸਿੰਚੇ। ਦੇਖੋ, ‘ਨੀਰੀਐ’ ੨. ਪਰੋਸੇ, ਖਾਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਧਰੇ। ਯਥਾ- ‘ਮੈ ਨੀਰੇ ਅਨਿਕ ਭੋਜਨ ਬਹੁ ਬਿੰਜਨ ਤਿਨ ਸਿਉ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਨ ਕਰੈ ਰੁਚਾਂਗੇ’ (੧੨੦੯), ਕਈ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸੇ ਪਰ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ (ਮਨ)। ੩. [ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਨਿਰੀਕਸ਼ਣ। ਪੁ: ਪੰਜਾਬੀ, ਨਿਰਖਨਾ। ਦੂਸਰਾ ਰੂਪ ਨੀਰਨਾ] ਦੇਖਦੀ ਹੈ। ਯਥਾ- ‘ਸਾਰਿ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲਿ ਮਾਤਾ ਮੁਖਿ ਨੀਰੈ’ (੧੨੬੬)। ੪. [ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਨੀਰ] ਜਲ ਤੋਂ। ਯਥਾ- ‘ਜਿਉ ਮਛੁਲੀ ਬਿਨੁ ਨੀਰੈ ਬਿਨਸੈ’ (੬੦੭)। *ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਈਂ ‘ਨੀਰਾ’ ਪਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।