ਪਖਾ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪਕਸ਼=ਖੰਭ। ਹਿੰਦੀ, ਪੰਖ*] ਪੰਖਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ- ‘ਲੇ ਪਖਾ ਪ੍ਰਿਅ ਝਲਉ ਪਾਏ’ (੩੯੪)। *ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਰ ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਐਸੀ ਸ਼ੈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੋ ਹਵਾ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਪੰਖਾ ਹੋਇਆ, ਅਰਥਾਤ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸ਼ੈ। ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਪੱਖਾ ਬਣਿਆ। ਮੋਰ ਛਲਾਂ ਦੇ ਪੱਖੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।