ਪਤਲਿ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪਤ੍ਰ। ਪੰਜਾਬੀ, ਪੱਤਰ] ਛਿਛਰੇ, ਟੌਰ ਆਦਿ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਕੇ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਪੱਤਰ, ਜਿਸ ਪਰ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹਾਂ, ਯੱਗਾਂ, ਸਰਾਧਾਂ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਭੋਜਨਾਂ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਖਾਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਪੱਤਲ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵੇਲੇ ਕੁੜਮਾਂ ਯਾ ਲਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾ ਮਰਨੇ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਤਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ- ‘ਪਿੰਡੁ ਪਤਲਿ ਮੇਰੀ ਕੇਸਉ ਕਿਰਿਆ’ (੩੫੮), (ਕੇਸੋ) ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਰੂਪੀ ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਪਿੰਡ ਪੱਤਲ ਆਦਿ ਕਿਰਿਆ ਹੈ।