ਪਾਰਜਾਤ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪਾਰਿਜਾਤ:] ਕਲਪ ਬ੍ਰਿਛ, ਇਕ ਸ੍ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਬ੍ਰਿਛ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਫ਼ਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਫੁਲ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਮੰਗੋ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰ ‘ਤੇ ਫ਼ਤਹ ਪਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਇਹ ਬ੍ਰਿਛ ਸੁਰਗਾਂ ਤੋਂ ਮਾਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਸਤ੍ਯਾਭਾਮਾ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਸੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਆਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਾਰਜਾਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ- ‘ਗੁਰੁ ਤੀਰਥੁ ਗੁਰੁ ਪਾਰਜਾਤੁ’ (੫੨), ਤਥਾ-’ਪਾਰਜਾਤੁ ਇਹੁ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮ’ (੨੬੫), ਤਥਾ-’ਪਾਰਜਾਤੁ ਘਰਿ ਆਗਨਿ ਮੇਰੈ’ (੫੦੩)।