[ਭਾ: ਸੰ:। ਪੰਜਾਬੀ। ਦੇਖੋ, ‘ਬਲਿ ੪.’] ੧. ਸੜਨਾ, ਜਲਨਾ। ਯਥਾ- ‘ਬਿਨੁ ਸਿਮਰਨ ਜੋ ਜੀਵਨੁ ਬਲਨਾ’ (੭੧੨), ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਜੀਊਣਾ ਹੈ, ਜਲਣ (ਤੁੱਲ) ਹੈ, ਜਿਕੂੰ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਬਲ ਰਹੀ ਹੈ ਵੈਸੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਆਦਿਕ ਬਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ (ਆਰਜਾਰੀ) ਉਮਰਾ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਸਰਪ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਸੱਪ ਦੀ ਉਮਰਾ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਨਿਸਫਲ ਹੈ। ੨. ‘ਜੀਵਨ ਬਲਨਾ’ ਦਾ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਅਰਥ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ੩. [ਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ] ੧. ਘਰ ਦਾ ਸਾਮਾਨ। ੨. ਵਲੇਵਾ। ਯਥਾ- ‘ਬਲਨ ਬਰਤਨ ਕਉ ਸਨਬੰਧੁ ਚਿਤਿ ਆਇਆ’ (੧੧੪੫)। ਕਈ ਸਿਆਣੇ ਬਲਨਾ ਦਾ ਅਰਥ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਆਦਿ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ, ‘ਬਰਤਨ’ ੪. [ਗੁ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਬਲਵਾਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ, ਬਲਨਾ] ਬਲ ਵਾਲਾ। ਯਥਾ- ‘ਅਤਿ ਬਲਨਾ ਬਹੁ ਮਰਦਨਹ’ (੧੩੫੮)। ਦੇਖੋ, ‘ਅਤਿ ਬਲਨਾ’
ਸ੍ਰੋਤ: ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦਾਰਥ
« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ