ਬਾਨਾ

[ਅਧਿ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਵਨ] ੧. ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ। ਯਥਾ- ‘ਆਪੇ ਗਊ ਚਰਾਵੈ ਬਾਨਾ’ (੧੦੮੩), ਆਪ ਹੀ ਬਨ ਵਿਖੇ ਗਊ ਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਦਸਮ ਦੁਆਰ (ਰੂਪੀ ਬਨ) ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਬਿਰਤੀ (ਰੂਪੀ ਗਊ) ਨੂੰ ਚਾਰਦਾ ਹੈ। ੨. [ਪੰਜਾਬੀ, ਬਣਾਉਣਾ ਤੋਂ] ਬਣਾਇਆ। ਯਥਾ- ‘ਮਾਥੇ ਤਿਲਕੁ ਹਥਿ ਮਾਲਾ ਬਾਨਾਂ’ (੧੧੫੮), ਅਰਥ ਅਨ੍ਵੈ ‘ਮਾਥੇ ਤਿਲਕ ਬਾਨਾ ਹਥ ਮਾਲਾ’। ਮੱਥੇ ਤਿਲਕ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਹੱਥ (ਫੜੀ) ਮਾਲਾ। ੩. [ਪੰਜਾਬੀ] ਪੇਟਾ। ਤਾਣੇ ਦੇ ਲੰਮੇ ਦਾਉ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੌੜੇ ਦਾਉ ਦੇ ਸੂਤ੍ਰ ਸਟਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ: ‘ਤਾਨਾ ਬਾਨਾ ਕਛੂ ਨ ਸੂਝੈ’ (੮੫੬)।