[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਬੁਧ, ਬੁਧਵਾਰ] ਸੱਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਧ ਨਾਮੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ, ੮੮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਕਰਮਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਬੁਧ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਾ ੮੮ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਜ੍ਯੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਮੂਜਬ ਇਹ ਚੌਥਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਨੂੰ ਦੇਉਤਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕੱਢ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬੁਧ ਜੰਮਿਆ। ਯਥਾ- ‘ਬੁਧ ਵਾਰਿ ਬੁਧਿ ਕਰੈ ਪ੍ਰਗਾਸ’ (੩੪੪), ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਬੁਧਿਵਾਰ ਜਾਣ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਟਾਖ੍ਯ ਭਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿ ਬੁਧਵਾਰ ਬੁਧ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਬੁਧੀ (ਅਕਲ) ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤ: ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦਾਰਥ
« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ