[ਗੁ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਵੈਰਾਗਿਨ। ਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ, ਬੈਰਾਗਰੋ। ਦੇਖੋ, ‘ਬਿਰਾਗ’] ੧. ਵਿਰਾਗ-ਵਾਨ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਸਦਾ ਤੋਂ ਅਚਾਹ। ਯਥਾ- ‘ਤੂ ਠਾਕੁਰੋ ਬੈਰਾਗਰੋ ਮੈ ਜੇਹੀ ਘਣ ਚੇਰੀ ਰਾਮ’ (੭੭੯), ਹੇ ਰਾਮ! ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਮੀ ਹੈਂ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਜਿਹੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਚੇਲੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਤੂੰ ਮਾਲਕ, ਦੂਜੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਤੀਜੇ ਮੈਂ ਦਾਸੀ (ਰਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀਂ), ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਬੇਅੰਤ, ਬਣੇ ਕੀਹ? ੨. ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਚੰਦਨ, ਪਰਬਤ ਤੇ ਹੀਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਪ੍ਰਸੰਗਕ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤ: ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦਾਰਥ
« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ