ਮਦਕ

[ਸੰਬੰ:। ਦੇਖੋ, ‘ਮਦ’। ਮਦ+ਕਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ, ਮਦਕ] ੧. ਮਦ ਦਾ। ਯਥਾ- ‘ਮੁਦ੍ਰਾ ਮਦਕ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਲਾਗੀ’ (੯੬੯), (ਮੁਦ੍ਰਾ ਮਦਕ) ਮਦ ਦਾ ਮੁੰਦਣਾ ਕੀ ਹੈ? ਸਹਿਜ ਵਿੱਚ ਧੁਨ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਮਟਕੀ ਨੂੰ ਉੱਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰੀਦਾ ਹੈ ਜੁ ਮਦ ਉੱਡ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਨਾਲ* ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ੨. [ਸੰ:। ਮਦ+ਕ=ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ=ਨਾਲ੨] ਨਾਲ। ਤੁਕ ਦਾ ਅਰਥ ਐਉਂ ਬਣੇਗਾ- ਨਾਲ੨ ਦਾ ਮੁੰਦਣਾ ਸਹਿਜ ਵਿੱਚ ਧੁਨਿ ਹੈ। ਮੁਰਾਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੀਕੂੰ ਮਟਕੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਨਾਲ੨ ਲਾ ਕੇ ਭਬਕੇ ਤੱਕ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲੀਰਾਂ ਗਾਚਨੀ ਆਦਿਕ ਲਾ ਕੇ ਜੋ ਹਵਾੜ ਨਾ ਨਿਕਲੇ, ਸੋ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਟਕੀ ਤੇ ਭਬਕੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰੀਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਸਾਡੀ ਸਹਿਜ ਵਿੱਚ ਧੁਨਿ ਲਗੀ ਹੈ। *ਵਾਂਸ ਆਦਿਕ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਖ਼ਮਦਾਰ ਨਾਲੀ ਜੋ ਦੇਗ਼ ਤੋਂ ਭਬਕੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।