ਰਤੁ

[ਸੰ:। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਰਕ੍ਤ = ੧. ਲਾਲ, ੨. ਲਹੂ, ੩. ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਆਦਿ। ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ, ਰਤ੍ਤ। ਲ: ਪੰਜਾਬੀ, ਰੱਤ] ੧. ਲਹੂ। ਯਥਾ- ‘ਫਰੀਦਾ ਰਤੀ ਰਤੁ ਨ ਨਿਕਲੈ ਜੇ ਤਨੁ ਚੀਰੈ ਕੋਇ’ (੧੩੮੦), ਤਥਾ-’ਜੇ ਰਤੁ ਲਗੈ ਕਪੜੈ’ (੧੪੦)। ੨. ਲਾਲ। ਦੇਖੋ, ‘ਰਤਾ’ ੩. [ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਰਤ; ਧਾਤੂ ਰਮ੍ਹ੍ਹ = ਕ੍ਰੀੜਾਯਾਂ ਤੋਂ। ਪੁ: ਪੰਜਾਬੀ, ਰਤਨਾ] ਰੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ। ਯਥਾ- ‘ਕੋਈ ਹੋਆ ਕ੍ਰਮ ਰਤੁ’ (੬੮੪)। ੪. ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਇਆ। ਯਥਾ- ‘ਰਾਜਾ ਤਖਤਿ ਟਿਕੈ ਗੁਣੀ ਭੈ ਪੰਚਾਇਣ ਰਤੁ’ (੯੯੨), ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਹੈ (ਸਰੂਪ ਰੂਪੀ) ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਂ (ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿ ਦੇ) ਭੈ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।