ਸਾਇਰ ਸਪਤ

[ਵਿਸ਼ੇਸ੍ਯ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸਣ। ਦੇਖੋ, ‘ਸਾਇਰ’। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਸਪ੍ਤ] ਸਤ ਸਮੁੰਦ੍ਰ, ਪੌਰਾਣਕ ਮਤ ਵਿੱਚ ਏਹ ਸਤ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਲਿਖੇ ਹਨ : ੧. ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ। ੨. ਦੁੱਧ ਦਾ। ੩. ਦਹੀਂ ਦਾ। ੪. ਸ਼ਹਿਤ ਦਾ। ੫. ਘਿਉ ਦਾ। ੬. ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ। ੭. ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਦਾ। ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬੀਆਂ ਨੇ ਏਹ ਪੰਜ ਨਾਮ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿੱਥੇ ਹਨ : ਪੈਸੇਫਿਕ, ਹਿੰਦ, ਅਟਲੈਂਟਿਕ, ਆਰਕਟਿਕ, ਐਨਟਾਰਟਿਕ। ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗ੍ਯਾਨ ਇੰਦ੍ਰਯ: ਮਨ ਤੇ ਬੁਧ। ਯਥਾ- ‘ਸਾਇਰ ਸਪਤ ਭਰੇ ਜਲਿ ਨਿਰਮਲ’ (੧੦੩੬), ਸਤ ਸਮੁੰਦਰ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਨ* । *ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਤ ਸਮੁੰਦਰ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਸ਼ਹਿਤ, ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦੇ।

« ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਜਾਓ